HOME OVER ONS CONTACT
 
 
 

     
           
Rondreis door Lapland

 
   
 

 

 Home

 

 

Samische bruiloft op de Finnmarksvidda


De bruiloft van Per Anders en Anna Kristine

Vroeger gingen de vrijgezellen met de rendierslede op vrijersvoeten. Tegenwoordig wordt de auto gebruikt, maar de gewoonte dat de a.s. bruidegom met zijn geliefde aantreedt in het ouderlijk huis van de bruid, met het verzoek of ze daar het eten mogen bereiden, is nog steeds een ritueel dat formeel bekend maakt dat het huwelijk zal gaan plaatsvinden. Dit ritueel wordt gehouden ongeacht waar de bruid vandaan komt. De broer van Per Anders vertrok naar Trondheim om zijn “ja” te krijgen.
Per Anders hoefde niet ver te reizen om zijn geschenk aan Anna Kristine te overhandigen; de bruidskist met kleurrijke zijden sjaals, zilver en ringen die op de bruiloft gedragen moeten worden.

“Onze families hebben rendieren in dezelfde kudde. We hebben elkaar altijd al gekend. Op een dag ontdekte ik dat hij een man was geworden”, lacht Anna Kristine.
“Het is 10 jaar, een zoon en ons samenwonen geleden sinds de zomer dat ik hartkloppingen kreeg tijdens een Samisch festival in Zweden. Het was daar dat het een beetje begon te kriebelen. Toen we in de herfst de rendieren in de omheining hadden om ze van elkaar te scheiden, leerden we elkaar beter kennen dan ooit. We zaten in de lavvo (Samische tent) en hielden elkaars handen vast. Maar we hielden het geheim tot anderen het ontdekten”, glimlacht Per Anders. Woorden hebben hier in Kautokeino geen nut. Je leest de dingen tussen de regels door.

“Het verschil tussen Samen en Noren is dat Noren directer zijn dan wij. Als een Same zwijgt, betekent dat meestal dat hij het er niet mee eens is of nee bedoelt. Daardoor ontstaan misverstanden.”
De gedragscodes zijn hier heel anders. De bevestiging daarvan komt als ik vraag hoeveel rendieren het paar in hun kudde heeft. Over zoiets praat je niet. “Je kunt het altijd vragen, maar antwoord krijg je niet.”
Het wordt geaccepteerd dat Samen met Noren trouwen. Maar Hanne Mari (19), de vriendin van Anna Kristine’s broer Aslak is overduidelijk in de keuze van haar vriend.
“Ik wil een Samische bruiloft en zou niet samen kunnen zijn met iemand die niet Samisch is. De Noren zijn immers niet bekend met de rendierhouderij. Het moet vreemd zijn om met een Noorse jongen de bergen in te gaan”, lacht zij.

In een stampvolle kerk geven Per Anders en Anna Kristine elkaar hun jawoord in de zekerheid dat ze elkaar zonder woorden begrijpen. Haar werk heeft het verlangen naar de plaats waar ze het het meest naar de zin heeft niet beteugeld. De verpleegster is eerst en vooral rendiersame. De politiek heeft de vrouwen uit de rendierhouderij verdreven, maar Anna Kristine kent haar plaats.
“Iedere lente wanneer de kudde de rivier nadert, komt die drang. Ik krijg zin om er naar toe te gaan. Gewoonlijk pas ik de zomervakantie aan aan het merken van de kalveren. In een rendierhoudersgezin draait het gesprek veel om wat er op de hoogvlakte gebeurt.”

Gedurende 7 lange uren zit de bruid op haar stoel met man en familie om de gasten te begroeten. De bruiloft is een prachtig voorbeeld van gastvrijheid. 22 Rendieren zijn geslacht en 100 kilo aardappelen geschild om de bruiloftsgasten te voorzien van “bidus”, het traditionele Samische bruiloftsgerecht , een eenpansgerecht bestaande uit rendiervlees, aardappelen en wortelen.
Hoeveel van de 1200 genodigden zullen komen opdagen, is onmogelijk in te schatten. Honderden in klederdracht gestoken gasten stromen toe. De geschenkentafel is overweldigend en telt o.a. een doehetzelf pakket voor een gamme (turfhut) voor 12 personen , ca. 40 rendieren en 150.000 Noorse kronen. Dit en daarnaast gratis helpende handen in de keuken is er de sleutel toe dat het mogelijk is zo’n reuzenfeest te financieren.

De ogen moeten wennen aan de overheersing van kleuren om dit landschap te bezien. Zilveren gordels met vierkantjes verraden wie er getrouwd is.. Ongehuwden hebben ronde versieringen. Maar alleen in Kautokeino. De mannen uit Karasjok dragen vierkantjes aan hun gordels of ze getrouwd zijn of niet.
Het Kautokeinojak is een caleidoscoop van kleurrijke banden, de dracht uit Karasjok is eenvoudiger.
Zo is het ook met de joik. Berg en dal en melodische spanning in Kautokeino. Meer monotoon in Karasjok.

Tijdens de bruidswals vormen de mensen een kring, zingen de joik van de bruid en heffen de handen in de lucht. Anna Kristine en Per Anders kunnen naar huis gaan als ze willen, maar blijven nog om te eten en te dansen.
De nacht verliest zijn greep als we in bed tuimelen, maar het feest gaat door tot half acht in de morgen en wordt de volgende avond weer voortgezet bij de ouders van Per. Enkele feestgangers zijn slechts 3 uur naar bed geweest.

Bron niet meer beschikbaar



 
 
 

RONDREIS DOOR LAPLAND - COPYRIGHT 2000 - ALL RIGHTS RESERVED

Kiwis Graphics